Letterlijk afschrift van de afbeelding van een facsimile
 van een geheel eigenhandigen brief van Michiel Adriaensz. de Ruyter, als Kapitein op het schip "De Haze" geschreven te Lissabon, den 16 september 1641

    to: Lysbone.                                                                      Den 16 September anno 1641.

Eersame wyse seer dyscrete heeren der Adymyralyteyt in Seelant ick wense de heeren al samen geluyck en falycheyt voort so weet als dat wy met de gedystyneerde vloote onder de vlagge van den heer Amyrael Arenout Gyselt op den 10 September savons voor Caskalys syn gearyveert met den vlote en syn den 11 dyto bynnen geseylt om onse schepen claer te maecken alwaer groote blytschap int omlyggende lant was ende meynde dat se nu den spaengaert al in haer gewelt hadden doch den konynck syn swager is den don ofte governoedoor in Calys malys en meyne dat de armade daer sal aanvallen de poortegysch met de fransen syn vertrocken op 8 september met 54 seylen ende soo haest wy haryveerde soo sondt den konynck een avys dat wy gearyveert ende datse op onse comste soude wachten en seyde wanneer de hooraenge vlagge in de harmade soude waeiyen meer vreese soude by den spaengert wesen als van de ofte de reste en heeft ons vermaent op het spoedychste te vertrecken gelyck wy oock alle de voort hebben gedaen ende syn op eden den 16 dyto op ons vertrek en hoope dat godt de heere ons sal synen segen verleenen en de goede vycktorye want de omlyggende quartyeren soo Calys Synt Lucks syn in dyspuyt tegen den konynck van kastylyen soo ons den konynck van partegael secht voort soo syn wy den 17 buyten de kasteelen geseylt om voort den 18 yto te vertrecken voort soo syt godt in genade bevolenacktum den 16 dyto int schyp den hase by my Capetyeyn machgyel adryaensen de ruyter v.h. dyentswyllygen dyenaer.

In de Vaderlandsche letter-oefeningen of tijdschrift van kunsten wetenschappen
vedrscheen in 1814 onderstaand commentaar van de historicus 
G.S. Leeneman van der Kroe.

Tengevolge van het tien-jarig bestand tuschen de Staten en den Koning van Portugal gesloten, tot ondersteuning van dien Vorst tegen de Spanjaarden, zeilde, in het laatst van julij 1641, eene vloot naar Portugal onder het bevel van den Admiraal ARNOUD GYSELS. Onze DE RUYTER bevond zich op dezelve als Kapitein vanwege de Staten, doch als Schout-bij-Nacht vanwege den Stadhouder, zodat WAGENAAR hem noemt 'Kapitein en Schout-bij-Nacht' Omtrent twee maanden nas het schrijven van den medegedeelden brief, namelijk den 4 november 1641, kwam DE RUYTER nabij de Spaansche vloot, met welke hij slaags geraakte en die hij werkelijk sloeg; tengevolge waarvan hij door den Koning van Portugal met eene gouden keten beschonken werd,

-- Dit was de eerste togt van DE RUYTER als bevelhebber over een smaldeel, en het is 
   opmerkelijk, dat, na de overwinning, te dier gelegeheid door DE RUYTER behaald, hij dadelijk 
   weer als Koopvaardijkapitein is gaan varen voor de Heeren LAMPSINS, en dat eerst 10 jaren 
   daarna, namelijk in 1652, de Staten bijzondere moeite deden om van zijne dapperheid en 
   kunde voor 's Lands zeedienst partij te trekken. Hij liet zich, ofschoon met tegenzin, bewegen, 
   om als Ondercommandeur de vloot omstreeks de Wielingen te gebieden, ging daarop met 
   ongeveer 30 ligte oorlogsschepen in zee ter bescherming van een groot getal 
   koopvaardijschepen, en behaalde de 26 augustus 1652 de roemrijke overwinning op den 
   Engelschen Admiraal GEORGE ASKUE. --

Wij nemen de vrijheid de aandacht des lezers te vestigen op den godsdienstige toon, ook in dezen brief doorstralende, als welke ten bewijze verstrekt, dat DE RUYTER niet eerst in zijne vergevorderde jaren, maar al reeds op zijn 34ste jaar (als zijne in 1607 geboren) van zijne godvruchtige sentimenten heeft doen blijken.

Wat voorts DE RUYTER bedoeld hebbe met de "hooraenge" (Oranje) - vlag, is ons niet duidelijk. Noemde men toen de driekleurige Statenvlag toen de "Oranjevlag"; of werd de Oranjevlag bij de expeditie naar Portugal op de schepen van oorlog gehesen?
Het ware te wensen, dat de verdienstelijke en doorkundige Rijks-Archivaris DE JONGE die zeer veel licht heeft verspreid over den oorsprong van onze nationale drie-kleurige vlag, ook eens de taak op zich name, om te onderzoeken, welk gebruik successivelijk is gemaakt van de Oranje- en de driekleurige vlag, sedert het laatst van den XVIde Eeuw.   

Terug naar de vorige pagina.