Maarten Harpertszoon TROMP. (1598 - 1653.)

Evenals alle overige marine-officieren van zijn tijd, was hij van oorsprong koopvaarder en voer in marine verband wanneer daar behoefte aan was. In 1622, 24 jr. oud, trad hij in dienst bij de admiraliteit van de Maze als luitenant,
Reeds twee jaar later werd hij benoemd tot scheepsbevelhebber en in 1629 als vlaggenkapitein van Piet Heyn. In 1637 Pas 39 jaar oud, aanvaardde hij het opperbevel over de zeemacht.. Al spoedig kreeg hij grote naam door zijn overwinning bij Duins (1639) 
Dit was ongetwijfeld een der belangrijkste wapenfeiten in de Nederlandse maritieme geschiedenis door de meesterlijke taktiek, maar vooral door het feit, dat door deze overwinning de noodzaak van een sterke vloot werd aangetoond; deze overtuiging heeft verder vrijwel de gehele zeventiende eeuw beheerst en vormde in belangrijke mate de grondslag voor onze latere maritieme suprematie. Desondanks ondervond hij zeer veel kritiek van zijn politieke tegenstanders die hem zijn Prins (=Oranje) gezindheid kwalijk namen. Hij steunde Frederik Hendriks vlootpolitiek hetgeen hem niet geliefd maakte bij de Staten.

De dreiging van een oorlog met Engeland nam alsmaar toe en Tromp stelde zijn bekende lijst Consideratiën op wat een uiteenzetting was over de wijze van oorlog voeren ter zee. Bureaucratie en tegenwerking maakten echter dat de vloot nog lang niet klaar was, toen het vlagincident bij Dover de Eerste Engelse Oorlog in luidde. Helaas mislukte zijn opzet Blake te overvallen door zwaar stormweer en hij werd uit zijn ambt gezet. Witte de With was zijn opvolger, maar gemor van het scheepsvolk en het verlies van de Nederlandse vloot tegen Blake, bij De Hoofden, deed het tij keren. Tromp werd weer in zijn oude ambt bevestigd en hij versloeg Blake bij Dungeness, waarna zijn vloot de zee beheerste. Uit die tijd stamt de anecdote dat hij een bezem in de mast voerde ten teken dat hij de zee had schoongeveegd van Engelsen. De Engelse vloot werd echter snel zeer versterkt. Tromp slaagde er nog in een belangrijk konvooi van koopvaarders veilig binnen te loodsen, maar werd in de aansluitende drie-daagse zeeslag andermaal verslagen. Hij trok zich terug in de Wielingen, maar wist zeer snel de vloot weer te laten uitvaren en voegde zich - in het zicht van de Engelsen - bij het eskader onder Witte de With, dat uit Texel kwam. In de aansluitende Slag bij Ter Heyde sneuvelde Tromp op10 augustus 1653, in het begin van de strijd, maar de slag werd gewonnen.

Tromp was ongetwijfeld de eerste van de grote vlootrvoogden die in de zeventiende eeuw de Nederlandse Marine leidden. Hij was een geniaal tacticus, en een geboren leider. Hij was goedhartig voor zijn minderen die hem op handen droegen en hem de titel "Bestevaer" 
(= grootvadertje) gaven Tot op de dag van vandaag wordt het volgende citaat uit zijn mond aan de Nederlandse adelborsten voorgehouden . 

Tegelijk loyaal tegenover de Staten alhoewel hij zijn ongezouten kritiek niet verzweeg. Hij werd zowel door de Engelsen als de Fransen in de adelstand verheven. De Ruyter, die in 1652 Vice-commandeur van 's Lands vloot onder Tromp was geworden, zag in hem zijn grote voorbeeld.

Maarten Harpertszoon TROMP.  (1598 - 1653.)

Schepen die naar TROMP vernoemd werden.

1777   Linieschip
1803   Canonneerschoener.
1808   Linieschip.
1830   Linieschip.
1877   Schroefstoomschip.
1904   Pantserschip.
Vanaf deze datum werden de schepen slechts met "TROMP" aangeduid, in het midden latend of MAARTEN Tromp of diens zoon, CORNELIS Tromp bedoeld wordt.
1936   Flottieljeleider/Lichte Kruiser.
1975   Geleide Wapenfregat.
2004   Luchtverdedigingscommandofregat.

Terug naar de vorige pagina.